Câu 1Nhận biết
Theo triết gia Karl Popper, một lý thuyết chỉ được coi là khoa học nếu nó có khả năng bị phủ nhận (falsifiable). Điều này có nghĩa là gì?
- ALý thuyết đó phải được chứng minh là sai thông qua thực nghiệm.
- BLý thuyết đó phải phức tạp và khó để hiểu đối với người không có chuyên môn.
- CPhải tồn tại thí nghiệm/quan sát có thể bác bỏ lý thuyết đó.
- DLý thuyết đó phải được chấp nhận bởi đa số các nhà khoa học hàng đầu trong lĩnh vực.
Câu 2Nhận biết
Trong một thí nghiệm kiểm tra độ bền của một loại vật liệu composite mới, nhà nghiên cứu quyết định thử nghiệm đồng thời ở 3 mức nhiệt độ khác nhau (100°C, 150°C, 200°C) và 4 mức áp suất khác nhau (1atm, 2atm, 3atm, 4atm). Thiết kế thí nghiệm này được gọi là gì?
- AThiết kế thực nghiệm một yếu tố (One-Factor-at-a-Time).
- BThiết kế giai thừa (Factorial Design).
- CThiết kế nghiên cứu dọc (Longitudinal Design).
- DThiết kế nghiên cứu tình huống (Case Study Design).
Câu 3Nhận biết
Trong kiểm định chất lượng sản phẩm, khi một quy trình kiểm tra tự động kết luận một con chip là lỗi và loại bỏ nó, nhưng trên thực tế con chip đó hoàn toàn bình thường. Đây là một ví dụ của loại sai lầm nào trong kiểm định giả thuyết thống kê?
- ASai lầm loại I (Type I Error).
- BSai lầm loại II (Type II Error).
- CSai số hệ thống (Systematic Error).
- DSai số ngẫu nhiên (Random Error).
Câu 4Nhận biết
Khi một nhà nghiên cứu xây dựng một mô hình mô phỏng dòng chảy chất lỏng trong một đường ống, việc kiểm tra xem các phương trình toán học trong mô hình có được lập trình chính xác trong mã máy tính hay không được gọi là gì?
- ASự thẩm tra (Verification).
- BSự thẩm định (Validation).
- CSự hiệu chuẩn (Calibration).
- DPhân tích độ nhạy (Sensitivity Analysis).
Câu 5Nhận biết
Trong nghiên cứu kỹ thuật, việc so sánh kết quả đầu ra của một mô hình mô phỏng với dữ liệu thu được từ một thí nghiệm trong thế giới thực để đánh giá mức độ chính xác của mô hình được gọi là gì?
- ASự thẩm tra (Verification).
- BSự thẩm định (Validation).
- CTối ưu hóa mô hình (Model Optimization).
- DTổng quan hệ thống (Systematic Review).
Câu 6Nhận biết
Một nhà nghiên cứu muốn điều tra ảnh hưởng của “tốc độ khuấy” đến “hiệu suất phản ứng hóa học”. Trong thí nghiệm này, “tốc độ khuấy” là gì?
- ABiến phụ thuộc.
- BBiến can thiệp.
- CBiến độc lập.
- DBiến nền.
Câu 7Nhận biết
Một nghiên cứu đo lường nhiệt độ sôi của một chất lỏng 10 lần với cùng một thiết bị và điều kiện, kết quả thu được rất gần nhau (ví dụ: 99.5, 99.6, 99.5, 99.7). Tuy nhiên, nhiệt độ sôi thực tế của chất lỏng là 101.2°C. Ta có thể nói gì về phép đo này?
- ACó độ chính xác (accuracy) cao nhưng độ chụm (precision) thấp.
- BCó cả độ chính xác và độ chụm cao.
- CĐộ chụm cao nhưng độ chính xác thấp.
- DCó cả độ chính xác và độ chụm đều thấp.
Câu 8Nhận biết
Trong một nghiên cứu về hiệu quả của một thuật toán tối ưu hóa mới, nhà nghiên cứu so sánh thời gian xử lý của thuật toán mới với một thuật toán tiêu chuẩn trên một bộ dữ liệu lớn. Nhóm kết quả của thuật toán tiêu chuẩn đóng vai trò là gì?
- ANhóm thử nghiệm (Experimental Group).
- BNhóm đại diện (Representative Group).
- CNhóm đối chứng (Control Group).
- DNhóm can thiệp (Intervention Group).
Câu 9Nhận biết
Đối với sinh viên và kỹ sư, việc tra cứu các bằng sáng chế (patents) trong quá trình nghiên cứu có mục đích chính là gì, ngoài việc tránh vi phạm sở hữu trí tuệ?
- AChỉ để tìm kiếm các sản phẩm thương mại đã có trên thị trường.
- BLà nguồn thông tin kỹ thuật quan trọng về công nghệ hiện tại.
- CĐể sao chép các thiết kế và ý tưởng cho dự án của mình một cách hợp pháp.
- DĐể tìm kiếm các đối tác tiềm năng cho việc thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu.
Câu 10Nhận biết
Phân tích độ nhạy (Sensitivity Analysis) trong mô hình hóa và mô phỏng được thực hiện để làm gì?
- AĐể tìm ra bộ thông số đầu vào tối ưu cho mô hình.
- BĐể đơn giản hóa mô hình bằng cách loại bỏ các biến số không cần thiết.
- CĐể kiểm tra xem mô hình có được lập trình đúng hay không.
- DĐánh giá ảnh hưởng thay đổi đầu vào đến kết quả mô hình.
Câu 11Nhận biết
Một thiết kế nghiên cứu mà trong đó có sự can thiệp (manipulation) của nhà nghiên cứu nhưng không thể thực hiện việc phân bổ ngẫu nhiên (random assignment) các đối tượng vào nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng được gọi là gì?
- ANghiên cứu tương quan (Correlational Research).
- BNghiên cứu bán thực nghiệm (Quasi-experimental).
- CNghiên cứu phi thực nghiệm (Non-experimental).
- DNghiên cứu mô tả (Descriptive Research).
Câu 12Nhận biết
Trong các ngành kỹ thuật, việc tuân thủ các tiêu chuẩn như ISO, IEEE, hoặc TCVN khi thiết kế và thử nghiệm sản phẩm có ý nghĩa gì trong bối cảnh nghiên cứu khoa học?
- AChỉ là một thủ tục hành chính bắt buộc không liên quan đến chất lượng khoa học.
- BĐảm bảo kết quả nhất quán, so sánh và lặp lại được.
- CLàm tăng chi phí nghiên cứu một cách không cần thiết.
- DHạn chế sự sáng tạo của nhà nghiên cứu trong việc phát triển các phương pháp mới.
Câu 13Nhận biết
Khái niệm “Paradigm Shift” (Sự chuyển dịch hệ hình) của Thomas Kuhn mô tả hiện tượng gì trong lịch sử khoa học và công nghệ?
- ASự cải tiến nhỏ và liên tục trong một công nghệ hiện có.
- BMột cuộc cách mạng lý thuyết làm thay đổi toàn bộ lĩnh vực.
- CQuá trình một phát minh từ phòng thí nghiệm được thương mại hóa thành công.
- DSự hợp tác giữa các nhà khoa học từ các quốc gia khác nhau.
Câu 14Nhận biết
Trong thống kê, việc kết luận rằng có một mối quan hệ giữa hai biến số trong khi thực tế không có (ví dụ: p
- A. Chấp nhận một cách chính xác giả thuyết không.
- B. Sai lầm loại I.
- C. Chấp nhận sai lầm giả thuyết không (Sai lầm loại II).
- D. Tăng độ mạnh thống kê (Statistical Power).
- AChấp nhận một cách chính xác giả thuyết không.
- BSai lầm loại I.
- CChấp nhận sai lầm giả thuyết không (Sai lầm loại II).
- DTăng độ mạnh thống kê (Statistical Power).
Câu 15Nhận biết
Mục tiêu chính của giai đoạn “Thiết kế thí nghiệm” (Design of Experiments – DOE) là gì?
- AChỉ để lựa chọn các thiết bị đo lường đắt tiền nhất.
- BĐể chứng minh rằng giả thuyết của nhà nghiên cứu luôn đúng.
- CLập kế hoạch thu thập dữ liệu hợp lý, tiết kiệm.
- DĐể viết phần phương pháp luận cho báo cáo sau khi đã hoàn thành tất cả các thí nghiệm.
Câu 16Nhận biết
Một nhà nghiên cứu muốn đo lường khái niệm “khả năng sử dụng” (usability) của một phần mềm. Khái niệm này bao gồm các thành phần như “tính hiệu quả”, “tính dễ học”, “sự hài lòng của người dùng”. Việc đo lường một khái niệm đa chiều, không quan sát trực tiếp được như vậy là một ví dụ của việc đo lường cái gì?
- AMột biến số rời rạc (Discrete Variable).
- BMột biến số quan sát được (Observable Variable).
- CMột cấu trúc khái niệm (Construct).
- DMột tham số hệ thống (System Parameter).
Câu 17Nhận biết
Trong một nghiên cứu về robot tự hành, việc giảm thiểu sai số giữa quỹ đạo dự kiến và quỹ đạo thực tế của robot là một ví dụ của việc tối ưu hóa mục tiêu nào?
- ATối đa hóa độ phức tạp của thuật toán.
- BGiảm sai số dự báo/điều khiển.
- CTăng thời gian tính toán để có kết quả chính xác hơn.
- DTăng độ nhạy của hệ thống đối với nhiễu.
Câu 18Nhận biết
Khi một nhà nghiên cứu sử dụng nhiều thuật toán khác nhau để giải cùng một bài toán và so sánh kết quả của chúng, phương pháp này nhằm tăng cường tính chất nào của kết quả nghiên cứu?
- ATính vững chắc và độ tin cậy.
- BTính mới (Novelty).
- CTính đơn giản (Simplicity).
- DTính bảo mật (Confidentiality).
Câu 19Nhận biết
Việc một nghiên cứu có kết quả ý nghĩa thống kê (statistical significance) (ví dụ, p
- A. Kết quả của nghiên cứu là sai do sai lầm trong tính toán.
- B. Nghiên cứu không tuân thủ các nguyên tắc đạo đức.
- C. Khác biệt nhỏ, không hữu ích thực tế dù không ngẫu nhiên.
- D. Nhà nghiên cứu đã sử dụng cỡ mẫu quá nhỏ.
- AKết quả của nghiên cứu là sai do sai lầm trong tính toán.
- BNghiên cứu không tuân thủ các nguyên tắc đạo đức.
- CKhác biệt nhỏ, không hữu ích thực tế dù không ngẫu nhiên.
- DNhà nghiên cứu đã sử dụng cỡ mẫu quá nhỏ.
Câu 20Nhận biết
Câu hỏi nghiên cứu nào sau đây được xem là một câu hỏi “tốt” theo tiêu chuẩn khoa học?
- ALiệu trí tuệ nhân tạo có tốt hơn con người không?
- BẢnh hưởng của việc thêm 0.5% Graphene vào hợp kim nhôm A6061 đến độ bền kéo và độ dẫn điện của vật liệu là như thế nào?
- CTại sao vật lý lượng tử lại phức tạp như vậy?
- DLàm thế nào để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường trên toàn thế giới?
Câu 21Nhận biết
Trong một bài báo kỹ thuật, phần nào thường trình bày các công trình liên quan (related work), so sánh các phương pháp đã có và chỉ ra “khoảng trống” mà nghiên cứu này sẽ lấp đầy?
- APhần Tóm tắt (Abstract).
- BGiới thiệu hoặc Tổng quan.
- CPhần Phụ lục (Appendix).
- DPhần Kết luận (Conclusion).
Câu 22Nhận biết
Khi viết một báo cáo kỹ thuật, tại sao việc mô tả chi tiết các thiết lập thí nghiệm (experimental setup) và quy trình (procedure) lại cực kỳ quan trọng?
- AĐể làm cho báo cáo trông dài hơn và chuyên nghiệp hơn.
- BĐảm bảo tính lặp lại, cho phép kiểm chứng.
- CĐây là yêu cầu bắt buộc của nhà tài trợ nhưng không có nhiều ý nghĩa khoa học.
- DĐể thể hiện rằng nhà nghiên cứu đã sử dụng các thiết bị hiện đại.
Câu 23Nhận biết
Trong phân tích tín hiệu, nhiễu (noise) được hiểu là gì?
- ATín hiệu hữu ích mà nhà nghiên cứu muốn đo lường.
- BCác dao động hoặc tín hiệu không mong muốn.
- CSai số gây ra bởi việc hiệu chuẩn thiết bị không chính xác.
- DTín hiệu được tạo ra bởi mô hình lý thuyết.
Câu 24Nhận biết
Đâu là một hạn chế cố hữu của các nghiên cứu dựa trên mô phỏng máy tính (computer simulation)?
- AChúng luôn luôn tốn kém hơn các thí nghiệm thực tế.
- BChúng không thể khám phá các tình huống phức tạp hoặc nguy hiểm.
- CKết quả phụ thuộc giả định, dữ liệu đầu vào (“rác vào, rác ra”).
- DChúng không thể tạo ra dữ liệu định lượng để phân tích thống kê.
Câu 25Nhận biết
“Nghiên cứu khám phá” (Exploratory Research) thường được tiến hành khi nào?
- AKhi cần kiểm định một giả thuyết rất cụ thể và rõ ràng.
- BKhi một lĩnh vực đã được nghiên cứu rất kỹ lưỡng và có nhiều lý thuyết vững chắc.
- CKhi vấn đề chưa rõ, nhằm xác định biến và giả thuyết.
- DKhi mục tiêu là đưa ra các khuyến nghị chính sách cụ thể.
Câu 26Nhận biết
Một nghiên cứu cho thấy có một tương quan thuận mạnh mẽ giữa số lượng kem bán ra và số vụ đuối nước trong một thành phố. Kết luận rằng “ăn kem gây ra đuối nước” là một ví dụ của lỗi ngụy biện nào?
- ALỗi khái quát hóa vội vã (Hasty Generalization).
- BLỗi tấn công cá nhân (Ad Hominem).
- CLỗi người rơm (Straw Man).
- DLỗi nhầm lẫn giữa tương quan và nhân quả.
Câu 27Nhận biết
Trong bối cảnh đạo đức nghiên cứu, nguyên tắc nào yêu cầu lợi ích tiềm năng của nghiên cứu phải lớn hơn những rủi ro có thể xảy ra cho người tham gia?
- ANguyên tắc Công bằng (Justice).
- BNguyên tắc Thiện tâm và Không gây hại.
- CNguyên tắc Tôn trọng Con người (Respect for Persons).
- DNguyên tắc Trung thực (Honesty).
Câu 28Nhận biết
Sự khác biệt cơ bản giữa một “luật khoa học” (scientific law) và một “thuyết khoa học” (scientific theory) là gì?
- AMột thuyết khi được chứng minh đầy đủ sẽ trở thành một luật.
- BLuật chỉ áp dụng cho vật lý, trong khi thuyết áp dụng cho sinh học.
- CLuật mô tả hiện tượng, thuyết giải thích hiện tượng.
- DLuật là tuyệt đối và không bao giờ thay đổi, trong khi thuyết có thể bị thay đổi.
Câu 29Nhận biết
Việc hiệu chuẩn (calibration) một thiết bị đo lường là quá trình:
- ASo sánh và điều chỉnh thiết bị theo chuẩn.
- BLàm sạch và bảo trì thiết bị định kỳ để đảm bảo nó hoạt động.
- CGhi lại các số đo từ thiết bị một cách cẩn thận.
- DTăng độ phân giải của thiết bị để có thể đọc được các giá trị nhỏ hơn.
Câu 30Nhận biết
Một nhà nghiên cứu đang phát triển một hệ thống nhận dạng khuôn mặt. Việc đảm bảo hệ thống hoạt động tốt với mọi giới tính, độ tuổi và chủng tộc là một phần của việc xem xét yếu tố nào trong đạo đức nghiên cứu AI?
- AQuyền riêng tư dữ liệu (Data Privacy).
- BTính công bằng và tránh thiên vị.
- CTính minh bạch (Transparency).
- DAn toàn và bảo mật (Safety and Security).